Sprite is een doodnormale frisdrank die in de media soms als het beste drankje tegen een kater wordt bestempeld. De hoofdreden daarvan is een onderzoek dat door een universiteit in China werd gedaan, maar werkt Sprite echt zo goed tegen een kater?

Om die vraag te beantwoorden leek het me een goed plan om dit onderzoek eens tegen het licht te houden. Dat houdt in dat ik ben gaan kijken naar de manier waarop het onderzoek is opgezet en hoe de conclusies tot stand zijn gekomen. Mijn bevindingen zijn dat we te maken hebben met een mythe.

Het is overigens niet zo dat Sprite drinken helemaal niet helpt tegen kater – vrijwel alles zonder alcohol drinken helpt namelijk – maar het is niet zo dat deze frisdrank eigenschappen heeft of ingrediënten bevat die iets bijdragen. Waar komt dat verhaal dan precies vandaan?

Waarschijnlijk was het een te mooi en aansprekend verhaal om niet te publiceren. Het trekt namelijk wel voldoende aandacht dat een – voor iedereen bekende – frisdrank het beste is om de symptomen van katers heel goed te verlichten. Dat is het aanklikken van een dergelijk artikel tijdens de lunch wel waard toch?

Veel aandacht voor Sprite tegen een kater

Nou ja, veel aandacht… het is een tijd terug in ieder geval overgenomen door een aantal grotere nieuwssites. Dat kan ervoor zorgen dat mensen het overnemen als een bewezen feit. Ik heb het zelf namelijk ook al in mijn omgeving gehoord.

Vooral het feit dat Sprite als antikater middel gekoppeld wordt aan wetenschap kan misleidend zijn aangezien dit soort zaken meestal blind door websites worden overgenomen. Kijk maar eens naar de volgende koppen boven een aantal veelbekeken artikelen:

Metronieuws.nl
Flair.be
AD.nl
Newscientist.nl
Want.nl

Het merendeel van de bovenstaande artikelen raadt je dan ook aan om Sprite te gaan drinken als je een kater hebt. Het is tenslotte onderzocht door Chinese wetenschappers. Waarom zou je meer moeite doen om even na te kijken of dit daadwerkelijk klopt?

Tijd voor een kritische blik op dit onderzoek.

Opzet van het onderzoek

Om een goed beeld te krijgen van dit onderzoek heb ik online gezocht naar het volledige onderzoek. Hoe zag dit onderzoek er in praktijk eigenlijk uit?

Om te beginnen is het onderzoek niet op mensen gedaan. Dit onderzoek is ook niet op dieren gedaan. Ze hebben het gehele onderzoek volledig gedaan door gebruik te maken van petrischalen.

Dat ziet er in de praktijk ongeveer zo uit:

1. Verzamel twee enzymen die nodig zijn bij het afbreken van alcohol in de lever – alcoholdehydrogenase (zet ethanol om in aceetaldehyde) en aldehydedehydrogenase (neutraliseert aceetaldehyde).
2. Selecteer 57 verschillende dranken – in dit geval allerlei soorten die beschikbaar zijn op de Chinese markt—waaronder kruidenthee, frisdranken en water.
3. Voeg de dranken, alcohol en de enzymen samen – het idee was om uit te zoeken welke combinatie de afbraak van aceetaldehyde het best versnelt. Aceetaldehyde is namelijk van invloed op de heftigheid van katers.

Niet bepaald een goede onderzoeksmethode, aangezien deze over een groot aantal belangrijke processen heen stapt die plaatsvinden in het lichaam bij de ontwikkeling van een kater. Het was wel mooi geweest als er wat beter over de opzet was nagedacht. Maar goed, laten we dit feit voor het gemak even buiten beschouwing laten.

Hoe zit het met de resultaten?

Op een of andere manier is Sprite uit dit onderzoek gerold als wonderlijk antikatermiddel. Dat is op zichzelf erg opmerkelijk. Het was namelijk totaal niet de drank die het beste uit de test kwam. Sterker nog: “gewoon” neutraal bruiswater bleek tot 2 keer zo goed in staat aceetaldehyde af te breken in vergelijking met Sprite.

Dat zet de geclaimde heldhaftige onderzoeksresultaten van Sprite wellicht in een iets ander daglicht. De meeste massamedia nemen niet de moeite om dit te onderzoeken en kopiëren elkaars koppen zonder blikken of blozen. Als het maar interessant klinkt, nietwaar? Mensen die zoiets lezen nemen dit vervolgens blind over – want het is onderzocht – en vertellen dit aan collega’s, op de voetbalclub of aan de melkboer.

Zo gaat een dergelijk balletje rollen en voor je het weet heeft Sprite de naam het beste drankje tegen een kater te zijn. Ik garandeer je dat er een hoop mensen zijn die deze onzin op aanraden van dergelijke artikelen hebben uitgeprobeerd. Dat is geen ramp op zich, maar ik hoop altijd – heel naïef – dat de bekendere media daadwerkelijk iets substantieels proberen te melden.

Hoezo is bruiswater dan niet het beste drankje tegen een kater?

Een kater ontstaat als gevolg van meerdere factoren. Denk bijvoorbeeld aan glutamine-rebound, ontstekingsreacties en de aanwezigheid van congeneren. Om een kater effectief aan te pakken dien je deze factoren te voorkomen of na ze na manifestatie zo snel mogelijk op te lossen.

Water met koolzuur bevat geen ingrediënten die een voordelige werking hebben op één van de relevante factoren. Het enige dat ik kan verzinnen is dat het helpt tegen een vochttekort dat eventueel is ontstaan. Het feit dat water drinken helpt tegen uitdroging is waarschijnlijk niet nieuw voor je…. en Sprite presteert slechter dan water.

Zowel bruiswater als Sprite kunnen waarschijnlijk erg verfrissend zijn als je last hebt van uitdrogingsverschijnselen. Geen van beiden heeft echter actieve ingrediënten die je kunnen helpen bij het voorkomen of verhelpen van een kater. Dit had je waarschijnlijk met een beetje logisch nadenken zelf ook kunnen bedenken.

Heeft dit onderzoek dan geen zin?

Op zichzelf is het goed dat er onderzoek wordt gedaan naar zulke zaken. Er is namelijk relatief weinig data die relevant is voor het voorkomen of oplossen van katers. Het kan dus prima zijn dat er hele effectieve middelen of methodes bestaan waar we geen weet van hebben.

Het is echter wel zaak om zulke onderzoeken dan goed op te zetten zodat de resultaten ervan daadwerkelijk bruikbaar en representatief zijn. Dat was in dit geval helaas niet het geval. Wellicht wordt er in de toekomst meer onderzoek gedaan met als doel katers beter te begrijpen en hopelijk uit te sluiten.

Tot die tijd moeten we het doen met de data die we op dit moment tot onze beschikking hebben. Is die informatie volledig? Dat is wetenschap zelden of nooit. Gelukkig zijn er wel een aantal zaken bekend die daadwerkelijk iets voor je kunnen betekenen. Je kan dus wel degelijk iets aan je kater doen, Sprite gaat daar alleen geen rol in spelen.

Het goede nieuws is echter dat je in de nasleep van dit onderzoek hebt kunnen zien dat berichten die worden gepubliceerd door populaire media, niet altijd op nominale waarde geloofd kunnen worden. Ondanks dat er naar “onderzoek” wordt verwezen. Pas dus altijd op als dergelijke dingen leest.

Als je iets leest dat te mooi is om waar te zijn, probeer dan de onderste steen boven te krijgen. Als er sprake is van degelijk onderzoek, dan is het in de meeste gevallen mogelijk om alle details van dit onderzoek te bekijken. Vaak worden zulke onderzoeken namelijk volledig gepubliceerd. Je kunt dan zelf kijken of de conclusies die andere mensen getrokken hebben in de buurt van de waarheid komen.

Kater effectief aanpakken – middelen die WEL aantoonbaar kunnen helpen tegen katers.
Author

1 Comment

Write A Comment